Çay Kazanı Neden Su Akıtıyor?
ÇAY KAZANI
Çay Kazanı Neden Su Akıtıyor?
Türkiye’deki kafe, kıraathane, otel, ofis ve restoran gibi neredeyse tüm işletmelerin vazgeçilmez kalbi çay kazanlarıdır. Gün boyu aralıksız çalışan ve sürekli sıcak çay servisi sağlayan bu cihazlar, yoğun kullanım temposuna bağlı olarak zaman içinde bazı teknik sorunlar yaşayabilir. Bu sorunların başında ise işletmecileri en çok zorlayan ve mutfak tezgahlarında işleyişi bozan su akıtma (su sızıntısı) problemi gelir. Çay kazanının su damlatması veya altından su kaçırması, sadece tezgahın kirlenmesine yol açmaz; aynı zamanda elektrikli modellerde ciddi kısa devre risklerine, gazlı modellerde ise emniyet sistemlerinin zarar görmesine neden olabilir. Ayrıca su sızıntıları, kireçlenmeyi hızlandırarak cihazın ömrünü kısaltır ve işletmenin su faturalarını artırır. Gemtaş Endüstriyel olarak, çay keyfinizin ve işletme düzeninizin kesintiye uğramaması adına bu kronik problemin arkasında yatan temel nedenleri sizler için detaylıca derledik. Kazanın iç gövdesindeki deformasyonlardan basit conta aşınmalarına kadar pek çok etken bu sızıntılara yol açabilir. Bu makalede, çay kazanlarında su akıtma probleminin en yaygın dört ana sebebini ve çözüm yollarını inceleyeceğiz.
1. Bakır veya Paslanmaz Gövdede Oluşan Çatlaklar ve Delinmeler
Çay kazanlarında su sızıntısının en ciddi ve yapısal nedeni, cihazın ana su haznesini oluşturan dış veya iç gövdenin delinmesidir. Piyasada genellikle bakır, paslanmaz çelik veya galvaniz malzemeden üretilen kazanlar kullanılır. Bu metal gövdeler, yıllarca süren sürekli yüksek ısıya, su basıncına ve en önemlisi sudaki kirecin aşındırıcı etkisine maruz kalır. Özellikle su yumuşatıcı filtre kullanılmayan işletmelerde, kazanın tabanında biriken yoğun kireç tabakası metalin hava almasını engeller ve bölgesel olarak aşırı ısınmasına yol açar. Bu aşırı ısınma ve kireç asidinin metali kemirmesi sonucunda, kaynak yerlerinde veya taban sacında gözle zor görülen mikro çatlaklar ve iğne deliği büyüklüğünde delikler oluşur. Bu deliklerden sızan su, kazanın altından dışarı süzülür. Gövde delinmesi durumunda, sızıntının konumuna göre profesyonel bakır kaynağı (gümüş kaynağı) veya argon kaynağı yapılması gerekir. Eğer delik çok büyükse veya metal tamamen çürümüşse hazne yenilenmelidir.
2. Musluk (Musluk Göbeği) ve Bağlantı Contalarının Aşınması
Çay kazanlarının en çok hareket eden ve fiziksel temasa maruz kalan parçaları şüphesiz çay ve sıcak su musluklarıdır. Gün içinde yüzlerce kez açılıp kapatılan bu muslukların iç mekanizmasında su sızdırmazlığını sağlayan kauçuk, teflon veya silikon contalar (oringler) yer alır. Sürekli kaynar suya maruz kalan bu contalar, zamanla esnekliğini kaybederek sertleşir, aşınır veya yırtılır. Conta özelliğini yitirdiğinde, musluk tamamen kapalı konumda olsa bile uç kısmından sürekli su damlatmaya başlar. Ayrıca musluğun kazanın gövdesine vidalandığı bağlantı noktasındaki rekorlar ve contalar da gevşeyebilir veya kireçten dolayı deforme olabilir. Bu durum, suyun musluğun arkasından, yani gövde birleşim yerinden aşağı doğru sızmasına yol açar. Musluk uçlarından veya arkasından gelen sızıntıların çözümü oldukça pratiktir; aşınan contaların yenilenmesi, musluk göbeğinin değiştirilmesi veya bağlantı dişlerine yüksek sıcaklığa dayanıklı teflon şerit sarılarak yeniden sıkılması sorunu tamamen çözecektir.
3. Şamandıra Sistemi Arızaları ve Kazanın Su Taşırması
Otomatik su alma özelliğine sahip modern çay kazanlarında, içeri giren su seviyesini kontrol eden mekanik veya elektronik şamandıra sistemleri bulunur. Şamandıra, kazan içindeki su hedeflenen seviyeye ulaştığında su girişini otomatik olarak kesmekle görevlidir. Ancak şebeke suyundaki kireç ve tortular zamanla şamandıranın hareketli koluna veya vanasına yapışarak mekanizmanın sıkışmasına neden olur. Şamandıra kireç yüzünden yukarı doğru kalkamadığında veya elektronik sensörler kireçle kaplandığı için su seviyesini algılayamadığında, kazan içeriye su almaya devam eder. Hazne kapasitesini aşan su, kazanın üst kapak kenarlarından, taşma borusundan veya buhar tahliye deliklerinden dışarıya doğru taşmaya başlar. Bu durum dışarıdan bakıldığında kazanın altından su akıtıyormuş gibi algılansa da aslında bir taşma problemidir. Şamandıra mekanizmasının düzenli olarak kireçten arındırılması, tıkanan su kesme valflerinin temizlenmesi veya arızalı şamandıranın değiştirilmesi bu taşmaların önüne geçer.
4. Rezistans Contasının Deforme Olması ve Gevşemesi
Elektrikle çalışan çay kazanlarında suyu ısıtmak için taban kısmına monte edilmiş güçlü elektrikli rezistanslar kullanılır. Rezistansın kazanın metal gövdesine takıldığı montaj deliğinde, suyun elektrik aksamına sızmasını önleyen özel, ısıya dayanıklı geniş contalar yer alır. Bu contalar hem yüksek sıcaklığa hem de suyun içindeki kimyasallara doğrudan maruz kalır. Yıllar süren kullanımın ardından rezistans contası kuruyarak çatlayabilir veya rezistansı sabitleyen somunlar fırın/kazan titreşimlerinden dolayı zamanla gevşeyebilir. Rezistans bağlantı noktasından sızan su, doğrudan kazanın altındaki elektrik bağlantı kutusuna, kablolara ve termostata doğru akar. Bu durum sadece su sızıntısına yol açmakla kalmaz, aynı zamanda dükkanın sigortasının atmasına veya cihazın tamamen yanmasına sebep olabilecek tehlikeli bir kısa devre riski doğurur. Kazanın altından su sızdığı ve şalter attırdığı durumlarda rezistans contası mutlaka kontrol edilmeli, vidaları sıkılmalı veya conta tamamen yenilenmelidir.
Çay Kazanı Su Sızıntıları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Çay kazanı su akıtmaya başladığında ilk olarak ne yapmalıyım? Kazanın su akıttığını fark ettiğinizde, güvenlik amacıyla elektrikli model ise hemen fişini çekin veya panodan sigortasını kapatın; gazlı model ise gaz vanasını kilitleyin. Ardından kazana su sağlayan ana şebeke vanasını kapatarak su akışını kesin. Sızıntının tam olarak nereden geldiğini (musluktan mı, alt tabandan mı, kapaktan mı) gözlemleyin ve cihazı boşaltarak teknik servise haber verin.
Kireç temizliği yapılmaması çay kazanının delinmesine neden olur mu? Evet, doğrudan neden olur. Kazan tabanında biriken kireç, metalle su arasında yalıtkan bir tabaka oluşturur. Rezistans veya ocak metali ısıttığında, kireç yüzünden ısı suya rahat iletilemez ve metal yüzey aşırı derecede genleşir. Ayrıca kireç tortusu zamanla asidik bir özellik kazanarak bakır veya paslanmaz sacı çürütür, gözenekler açılmasına ve kazanın delinmesine yol açar.
Kazanın altından su sızması elektrik çarpması riski yaratır mı? Özellikle elektrikli çay kazanlarında bu risk oldukça yüksektir. Rezistans flanşından veya gövde çatlağından sızan su, kazanın altındaki elektrik kablolarına, termostat kontaklarına veya rezistans uçlarına ulaştığında kaçak akım yaratır. İşletmede kaçak akım rölesi yoksa veya çalışmıyorsa, kazanın dış metal gövdesine dokunan personeli elektrik çarpma riski doğar. Sızıntı fark edildiği an elektrik kesilmelidir.
Sızdıran bakır çay kazanlarına kaynak işlemi kesin çözüm müdür? Eğer sızıntı bakır kazanın kaynak birleşim yerindeki hafif bir açılmadan veya küçük bir darbe çatlağından kaynaklanıyorsa, uzman bir teknisyen tarafından yapılacak gümüş veya bakır kaynağı kesin ve uzun ömürlü bir çözüm sunar. Ancak kazan sacı kireçten dolayı tamamen incelmiş ve çürümüşse, yapılan kaynak tutmayacak ve kısa süre sonra hemen yanından tekrar delinecektir. Bu durumda iç hazne değişimi zorunludur.
Gemtaş Endüstriyel Mutfak İletişim Bilgileri
İzmit merkezli teknik servis istasyonumuz, tüm Kocaeli ilçelerine en kısa sürede ulaşabilecek stratejik bir konumda yer almaktadır. Yol tarifi almak ve adresimizi incelemek için haritayı kullanabilirsiniz.
Tel:
Adres:
M.Alipaşa Mah. Belinay Sokak No:36/A İzmit / Kocaeli
Çalışma Saatleri:
09:00- 18:00